Domuz gribi nedir?
Domuzlarda hastalığa yol açan bir mikroorganizma olan influenza tip A virüsünün insanlarda oluşturduğu solunum yolu hastalığıdır. Virüs şimdiye kadar insanlarda hastalığa yol açmamakta, sadece domuzlarda görülmekteydi. Ancak, mikroorganizmadaki değişime bağlı olarak ortaya yeni bir formu (influenza tip A H1N1) ortaya çıkmıştır ve solunum yolu ile özellikle yakın temas, öksürmek ve hapşırmak suretiyle insandan insana bulaşabilmektedir.
Kış aylarında görülen gripten (mevsimsel influenza) farkı nedir?
H1N1-Domuz gribi, kış aylarında görülen grip etkeni ile benzer özeliklere sahiptir. Hastalığın bulaşma yolu ve belirtileri de benzerlik göstermektedir. Ancak, yeni H1N1 tipinde virüs, insanları, kuşları ve domuzları etkileyen bir genetik özelliğe sahiptir.
Domuz gribinin insan sağlığına etkileri nelerdir?
İnsanlar arasında domuz gribi enfeksiyonu, tek tek vakalar olarak ya da salgınlar halinde görülebilir. Klinik belirtileri gribe benzerdir.
Domuz gribi tanısı nasıl konulur?
Boğazdan alınan sürüntü örneğinin PCR (polimerize zincir reaksiyonu) yöntemi ile incelenmesi ile konulur. Bu konuda referans laboratuarlar (Refik Saydam ve İstanbul Üniversitesi) bulunmaktadır.
H1N1-Domuz gribi nasıl bulaşır?
İnsandan insana (öksürük ile) solunum yolu ile ve bu salgıların bulaştığı eşya ve yüzeylere dokunmakla bulaşır. Hasta insanların ağızlarına dokunma ile eller de bulaştırıcı olabilir. Hastalar belirtilerin başlamasından bir gün önce ve hastalık süresince (7 veya daha fazla gün) bulaştırıcı olurlar. Çocuklar daha uzun süre bulaştırıcı olabilirler.
H1N1-Domuz gribinin belirtileri nelerdir?
Domuz influenza A virüs enfeksiyonunda; ateş, öksürük, boğaz ağrısı, vücutta ağrı, yorgunluk / kırgınlık, baş ağrısı, üşüme görülebilir. Bazı domuz gribi vakalarında kusma ve ishal de görülmektedir. Mevsimsel gribe benzer şekilde, insandaki domuz gribinin şiddeti hafiften ağıra değişebilmektedir. Ağır vakalarda pnömoni, solunum yetmezliği ve bazen de ölüm görülebilmektedir. Hastalık özellikle genç ve orta yaş grubunu tutmaktadır. Astım, kalp, böbrek, şeker hastalığı gibi kronik sağlık sorunu olanlar, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler ve gebelerde domuz gribi ağır seyredebilmektedir. Özelikle belirtiler; ateş, baş ağrısı, boğaz ağrısı, öksürük, genel vücut ağrısı, halsizlik ve bitkinlik şeklindedir. Bazı vakalarda hiçbir belirti görülmezken ölümle sonuçlanabilmektedir.
Halen Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri, seyahatin ya da ticaretin kısıtlanması gerekmediğini bildirmektedirler. Genel olarak kişisel temizlik önlemlerinin alınması, kalabalık ve havasız ortamlardan mümkün olduğunca kaçınılması şu an için yeterli önlemlerdir. 2 hafta içinde hastalığın görüldüğü ülkelere ziyarette bulunmuşsanız ve başta 38 ° C’ den yüksek ateş, öksürük, boğaz ağrısı, vücutta ağrı, yorgunluk / kırgınlık, baş ağrısı, üşüme, kusma ve ishal gibi grip benzeri belirtileriniz varsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir. Böyle belirtiler sadece grip ya da domuz gribi hastalıkları sonucu ortaya çıkmaz. Zatürree, nezle, bronşit gibi başka birçok solunum yoluyla bulaşan hastalık da benzer belirtiler gösterebilir. Bu durumların ayırt edilebilmesi için en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak gereklidir.
Domuz gribinden korunma ve tedavi nasıl olur?
Korunmak için hasta insanlarla yakın temastan kaçınılmalı ve en etkili önlem el yıkamadır. Öksürürken ya da hapşırırken ağız ve burnunuzu tek kullanımlık mendil ile kapatın ve mendili atın. Özellikle hapşırma ya da öksürme sonrasında ellerinizi su ve sabunla yıkayın. Alkol temelli el dezenfektanları kullanılabilir. Hastalığın başlıca insandan insana, hapşırma, öksürme gibi yollarla bulaştığı düşünüldüğünden hasta, kişilerle temastan kaçınmak uygun bir korunma yöntemidir. Kirli ellerle göz, burun ve ağza dokunulmamalıdır. Bol sıvı, gıda tüketilip iyi beslenip, dinlenmeye dikkat edilmelidir. Hasta olan kişiler ateş düştükten 24 saat sonrasına kadar evde kalmalı, okul ya da işe gitmemelidir. “Oseltamivir” ve “Zanamivir” içeren ilaçlar tedavi ve korunma için kullanılmaktadır. Bu ilaçların belirtilerin başlamasını takiben 2 gün içinde alınması gerekir. Antiviral ilaçlar belirtileri rahatlatır ve komplikasyonları önler. Antiviral ilaçların kullanılmasına hekim karar vermelidir. Kontrolsüz kullanılması durumunda virüs ilaca direnç kazanmaktadır.
Hastaneye başvurulması gereken durumlar nelerdir?
1 – Çocuklarda:
A. Hızlı ve sıkıntılı solunum
B. Mavimsi cilt rengi
C. Yetersiz sıvı alımı
D. Huzursuzluk
E. Ateşle birlikte deri döküntüsü olması
2- Erişkinlerde:
A. Solunum sıkıntısı
B. Şiddetli baş dönmesi
C. Şiddetli göğüs ve karın ağrısı
D. Şuur bulanıklığı
E. Şiddetli kusma olduğunda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
H1N1 Aşısı Nedir?
Amerika da FDA tarafından onaylanmış iki tür aşı üretilmiştir. Birisi Kaş’a uygulanan ölü virüs aşısı, diğeri buruna uygulanan virulansı azaltılmış canlı aşıdır.
Aşı Kimlere önerilmektedir?
Gebelere
6 aylıktan küçük çocuklara bakım verenlere
Sağlık çalışanlarına
6ay-24 yaş arasındaki sağlıklı kişilere
24-64 yaş arasında olup kronik hastalığı bulunanlara
9 yaşından küçüklere bir ay ara ile iki doz, büyüklere tek doz önerilmektedir.
Mevsimsel Grip Aşısı H1N1 gribinden korur mu?
Korumadığı söylenilmektedir. Ancak mevsimsel grip aşısı olanların domuz gribine yakalanmadığı ya da hafif geçirdiğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu konu ileriki yıllarda netleşecektir.
Domuz Gribi aşısı mevsimsel grip aşısı ile aynı anda yapılabilir mi?
Ölü H1N1 grip aşısı, ölü mevsimsel grip aşısı da dahil olmak üzere diğer aşılarla beraber yapılabilir.
